To Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου παρουσιάζει την μουσική παράσταση Lee Miller in Hitler’s Bathtub, των Γιαν Λάουερς και Μάαρτεν Σέχερς στις 7 και 8 Ιουλίου 2026 στην Πειραιώς 260 (Χώρος H) στις 22.00.
30 Απριλίου 1945. Η τριανταοκτάχρονη φωτογράφος πολέμου Λι Μίλερ στέκεται στο εσωτερικό του λουτρού της ιδιωτικής κατοικίας του Αδόλφου Χίτλερ στο Μόναχο. Τα ρούχα της φέρουν ακόμα τη μυρωδιά της επίσκεψής της στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως του Νταχάου. Βγάζει τη στολή και τις λασπωμένες μπότες της –με τις οποίες λερώνει σκοπίμως το πάτωμα– και μπαίνει στη μπανιέρα του 'διαβόλου' για να βγάλει αυτή την οσμή αφανισμού από πάνω της. Ένας συνάδελφός της την αποθανατίζει σε μια από τις πιο περιβόητες φωτογραφίες του εικοστού αιώνα. Την ίδια μέρα ο Αδόλφος Χίτλερ αυτοκτονεί στο Βερολίνο.
Η σκηνή καταλαμβάνεται από ένα ακριβές αντίγραφο της τουαλέτας του Χίτλερ. Πέντε μουσικοί στέκονται γύρω από τη μπανιέρα. Δύο ερμηνεύτριες ενσαρκώνουν την τρικυμιώδη της ζωή, ενώ δίπλα τους ένα γλυπτό πάγου λιώνει κατά τη διάρκεια της παράστασης – η μορφή της μικρής Λι όταν τη φωτογράφησε ο πατέρας της στην ηλικία των επτά ετών, ενώ είχε υποστεί βιασμό από έναν συγγενή. Σε κάθε φωτογραφία, η Λι Μίλερ πεθαίνει και από λίγο.
Το Lee Miller in Hitler’s Bathtub δεν είναι ένα βιογραφικό έργο. Η ιστορική ακρίβεια εδώ δεν είναι το ζητούμενο αλλά μάλλον το μη επιθυμητό. Διότι ο καλλιτέχνης Γιαν Λάουερς μαζί με τον συνθέτη Μάαρτεν Σέχερς και την πολύτιμη παρουσία της μεσόφωνου Έλεν Ρόουζ Κέλι και της κόρης του Ρόμι Λουίζ Λάουερς, δεν καταθέτει μια αγιογραφία της Μίλερ, αλλά ένα εκτυφλωτικό λιμπρέτο που διατρέχει όλες τις εκφάνσεις της τέχνης, της μνήμης, του τραύματος και της ουσίας του να είναι κανείς γυναίκα και μούσα. Μακριά από μια μονογραφία, πρόκειται για το πορτρέτο μιας πολλαπλότητας γυναικών διαρκώς εν κινήσει και σε κατάσταση εκτοπισμού από τα θεσμικά δωμάτια της τέχνης. Γυναικών που διεκδίκησαν την αυθυπαρξία τους στη σκιά επιφανών ανδρών και θεσμών, πριν καταλήξουν στην πλήρη αφάνεια ή τον εσωτερικό χαμό, παραμένοντας όμως αυτόφωτες.
Μοντέλο, δημοσιογράφος, καταξιωμένη καλλιτέχνιδα, μητέρα, η Λι Μίλερ στα χέρια του Γιαν Λάουερς και των συνεργατών του γίνεται ένα αρχέτυπο μέσα από το οποίο αποτυπώνεται η γενεαλογία μιας θηλυκότητας που διέτρεξε τους αιώνες μέχρι το σήμερα, με τους δικούς της όρους και σε πείσμα μιας πατριαρχικής κοινωνίας ολοένα και πιο κυνικής.
Σαν αρνητικό φωτογραφίας που αποκαλύπτει πολλά περισσότερα από το θετικό, το Lee Miller in Hitler’s Bathtub γίνεται μια διακριτική και άλλοτε εκκωφαντική ελεγεία πάνω στις έννοιες της μούσας και της γυναικείας δημιουργίας, καθώς και τα συντρίμμια της ιστορίας γύρω τους.
